OE4 Data, Information, and Technology
فرآیند تعریف و مدیریت نقشه راه دیجیتال‌سازی برای استقرار و اجرا مطابق با استراتژی زنجیره تأمین و فناوری‌های موجود. در حالی که پیشرفت بر اساس نقشه راه فناوری توافق‌شده ادامه دارد، باید به‌طور منظم بازبینی فناوری انجام شود تا از راه‌حل‌های دیجیتال در حال تحول سریع بهره‌برداری گردد. دامنه استفاده از فناوری در زنجیره تأمین بسیار فراتر از پایه‌های سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمانی (ERP) و برنامه‌ریزی نیازهای مواد (MRP) است و شامل هرگونه فناوری‌های ثبت غیرمتمرکز داده، ردیابی و رهگیری (track and trace)، و فناوری‌های همکاری برای هدایت سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین می‌شود. داده‌های مورد نظر در راه‌حل دیجیتال طراحی می‌شوند تا تحلیل داده‌های بعدی را تسهیل کنند و اطلاعات عملیاتی، عملکردی و تصمیم‌گیری را برای مدیریت و بهبود زنجیره تأمین تولید نمایند. برای ارزیابی بلوغ قابلیت فناوری، به مدل قابلیت دیجیتال برای شبکه‌های تأمین ASCM / Deloitte (Digital Capability Model for Supply Networks - DCM) مراجعه شود. حفظ مجموعه‌های داده اصلی (master data sets) و جمع‌آوری داده‌های کمکی به روش‌های غیر دیجیتال ممکن است نیازمند انتشار گزارش‌ها برای برنامه‌ریزی، عملیات، اندازه‌گیری و مدیریت زنجیره تأمین باشد. مثال‌هایی از دسته‌بندی‌های اصلی عناصر داده شامل داده‌های اصلی (Master Data)، داده‌های تراکنشی (Transactional Data)، داده‌های همکاری (Collaboration Data)، متاداده (Metadata) و داده‌های عملکرد (Performance Data) است.
۳ زیردامنه تخصصی
۱۲ بازیگر اصلی
۲۴ فرآیند کلیدی
flowchart TB classDef activity fill:#AFDAFD,stroke:#6c8ebf,stroke-width:2px,color:#000880 classDef doc fill:#0565b3,stroke:#6c8ebf,stroke-width:2px,color:#ffffff 149@{ label: " OE4.1 تعریف الزامات داده، اطلاعات و/یا فناوری زنجیره تامین "} class 149 activity 150@{ label: " OE4.2 شناسایی گزینه‌های راه‌حل فناوری "} class 150 activity 151@{ label: " OE4.3 توسعه طرح معماری "} class 151 activity 152@{ label: " OE4.4 انتخاب راه‌حل فناوری ترجیحی "} class 152 activity 153@{ label: " OE4.5 برنامه‌ریزی و تایید نقشه راه اجرا "} class 153 activity 154@{ label: " OE4.6 آزمایش و استقرار راه‌حل فناوری "} class 154 activity 155@{ label: " OE4.7 نگهداری، بهبود، یا بازنشسته‌سازی فناوری(ها) "} class 155 activity 156@{ label: " OE4.8 حاکمیت یکپارچگی و پاسخگویی داده "} class 156 activity 88@{ shape: doc, label: "نیازمندی‌های فناوری"} class 88 doc 412@{ shape: doc, label: "سند الزامات کسب‌وکار فناوری زنجیره تامین"} class 412 doc 414@{ shape: doc, label: "پروفایل‌های راه‌حل فناوری زنجیره تامین"} class 414 doc 415@{ shape: doc, label: "گزینه‌های فناوری"} class 415 doc 416@{ shape: doc, label: "معماری راه‌حل"} class 416 doc 417@{ shape: doc, label: "نقشه راه فناوری زنجیره تامین به‌روز شده"} class 417 doc 418@{ shape: doc, label: "اسناد راه‌حل فناوری"} class 418 doc 421@{ shape: doc, label: "گزارش‌های راه‌حل فناوری"} class 421 doc 423@{ shape: doc, label: "علل ریشه‌ای و بهبودهای فناوری"} class 423 doc 424@{ shape: doc, label: "راه‌حل فناوری"} class 424 doc 521@{ shape: doc, label: "الزامات فناوری اطلاعات"} class 521 doc 411@{ shape: doc, label: "استراتژی زنجیره تامین"} class 411 doc 413@{ shape: doc, label: "فعالیت‌های تحقیقاتی"} class 413 doc 419@{ shape: doc, label: "نقشه راه فناوری زنجیره تامین فعلی"} class 419 doc 420@{ shape: doc, label: "نقشه(های) راه فناوری سازمانی"} class 420 doc 388@{ shape: doc, label: "الزامات نظارت بر ریسک"} class 388 doc 422@{ shape: doc, label: "الزامات مدیریت ریسک"} class 422 doc 425@{ shape: doc, label: "درخواست نگهداری تکمیل شده"} class 425 doc 149 --> 88 149 --> 412 150 --> 414 150 --> 415 151 --> 416 153 --> 417 152 --> 418 154 --> 418 154 --> 421 155 --> 421 155 --> 423 155 --> 424 149 --> 521 411 --> 149 412 --> 153 412 --> 152 413 --> 150 414 --> 153 414 --> 152 415 --> 151 416 --> 152 417 --> 152 418 --> 154 419 --> 153 420 --> 153 388 --> 154 421 --> 155 411 --> 155 422 --> 155 418 --> 155 425 --> 156

OE4.1 تعریف الزامات داده، اطلاعات و/یا فناوری زنجیره تامین

فرآیند تلفیق الزامات قابلیت‌های زنجیره تأمین و گزینه‌های فناوری در یک طرح جامع برای پذیرش فناوری‌های جدید و هم‌راستاسازی با نقشه راه کلی دیجیتال‌سازی. گذار از یک فرآیند موجود به فناوری‌های جدید می‌تواند اقدامی پیچیده باشد. سیستم‌های فناوری همگرا و جریان‌های داده نیازمند یک برنامه پروژه ساختاریافته و زمان‌بندی‌شده هستند که به‌طور منظم در مقایسه با جریان فرآیند وضعیت مطلوب (to-be) بازبینی شود تا اثربخشی تضمین گردد. ارزیابی جامع الزامات شامل تحقیقات داخلی و خارجی برای تدوین الزامات مستحکم است که ویژگی‌ها و اهداف عملکرد استراتژیک، الزامات قانونی و انطباق، و رویه‌های پیشرو و نوظهور در داخل صنعت و میان صنایع را در نظر می‌گیرد. فعالیت‌ها شامل موارد زیر است: جمع‌آوری، نگهداری و انتشار داده‌ها و اطلاعات موردنیاز برای برنامه‌ریزی، اجرا، اندازه‌گیری و مدیریت زنجیره تأمین. تعریف، استقرار و مدیریت فناوری‌های مورد استفاده در برنامه‌ریزی، اجرا و مدیریت عملکرد زنجیره تأمین. توجه: بسیاری از سازمان‌ها دارای فرآیندهای سازمانی سراسری برای مدیریت فناوری هستند. این فرآیند با هدف تکرار یا جایگزینی آن فرآیندهای سازمانی طراحی نشده است، بلکه برای تقویت ضرورت توجه متمرکز و مشارکت سازمان زنجیره تأمین در تعریف الزامات و انتخاب فناوری‌های مرتبط با زنجیره تأمین است. این فرآیند شامل فعالیت‌های استاندارد مدیریت فناوری اطلاعات برای آزمون و پیاده‌سازی راهکارهای جدید فناوری نمی‌شود.
  • تدوین نیازمندی‌های نرم‌افزاری (ERP، WMS، TMS)
  • تعیین الزامات جمع‌آوری داده
  • هم‌راستایی با نقشه راه دیجیتال‌سازی
  • واحد فناوری اطلاعات
  • مدیران زنجیره تأمین
  • کاربران کلیدی (Key Users)

OE4.2 شناسایی گزینه‌های راه‌حل فناوری

فرآیند مرتبط با پایش و ارزیابی گزینه‌ها و قابلیت‌های فناوری موجود. این فرآیند می‌تواند و باید به‌صورت موازی با «تعریف الزامات داده، اطلاعات و/یا فناوری زنجیره تأمین» (OE4.1) انجام شود تا الزامات بررسی‌نشده به‌طور زودهنگام جهت‌دهنده تحقیق و ارزیابی فناوری یا راهکارها نباشند. شرکت‌ها باید پایش منظم گزینه‌های فناوری موجود را به‌عنوان یک رویه کسب‌وکاری در نظر بگیرند تا درک بهتری از فرصت‌های ممکن و پروفایل‌های ریسک گزینه‌های مختلف فناوری داشته باشند. نمونه‌هایی از فناوری‌های جایگزین در زنجیره تأمین عبارت‌اند از اینترنت اشیا، فناوری‌های رهگیری و ردیابی، بلاک‌چین، فناوری‌های همکاری‌محور و سایر فناوری‌ها برای پشتیبانی از سیستم‌های اطلاعاتی مانند ERP، MRP، DRP، WMS و TMS.
  • تحقیق درباره راه‌حل‌های موجود در بازار
  • ارزیابی فناوری‌های نوین (AI، IoT، بلاک‌چین)
  • شرکت در نمایشگاه‌ها و همایش‌های تخصصی
  • واحد فناوری اطلاعات
  • شرکت‌های مشاوره فناوری
  • فروشندگان نرم‌افزار (SAP, Oracle, راهکاران)

OE4.3 توسعه طرح معماری

فرآیند مرتبط با توسعه یک نقشه فنی از چیدمان، تعامل و وابستگی متقابل تمامی اجزای فناوری به‌منظور برآورده‌سازی الزامات مربوط به سیستم. تعیین یک جدول زمانی و تشکیل یک تیم کاری متمرکز برای اجرای استقرار، شامل کاربران کلیدی و ذی‌نفعان مرتبط با فرآیند.
  • طراحی معماری یکپارچه سیستم‌ها
  • تعیین نحوه تعامل اجزای فناوری
  • ایجاد نقشه راه فنی
  • معماران فناوری اطلاعات
  • مدیران فنی

OE4.4 انتخاب راه‌حل فناوری ترجیحی

فرآیند مرتبط با تطبیق تفصیلی الزامات کسب‌وکار با قابلیت‌های گزینه‌های فناوری برای تعیین بهترین راهکار کلی، با در نظر گرفتن میزان انطباق با الزامات، سازگاری با سایر فناوری‌های یکپارچه‌شونده، ریسک‌ها و هزینه کل مالکیت فناوری. انتخاب فناوری یک فعالیت میان‌وظیفه‌ای است و زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که معیارها و وزن‌دهی‌های جامع انتخاب از پیش تعریف شده باشند.
  • تطبیق الزامات با قابلیت‌های راه‌حل‌ها
  • ارزیابی هزینه کل مالکیت (TCO)
  • انتخاب نهایی و عقد قرارداد
  • کمیته فناوری اطلاعات
  • مدیران زنجیره تأمین
  • واحد تدارکات

OE4.5 برنامه‌ریزی و تایید نقشه راه اجرا

این فرآیند با تدوین یک برنامه پروژه برای پیاده‌سازی فناوری آغاز می‌شود و شامل تعیین جدول زمانی و تشکیل یک تیم کاری متمرکز، شامل کاربران کلیدی و ذی‌نفعان مرتبط با فرآیند، برای اجرای استقرار است. این برنامه، سازمان‌دهی، برنامه‌ریزی، زمان‌بندی، هدایت، کنترل، پایش و ارزیابی فعالیت‌های تعیین‌شده را هماهنگ می‌کند تا دستیابی به اهداف مشخص تضمین شود. گام بعدی ارائه برنامه به فرآیند تأیید برای اخذ تأیید مدیریت ارشد و اطمینان از در دسترس بودن منابع (فناوری، نیروی انسانی، مالی) است.
  • تدوین برنامه پروژه (جدول زمانی، منابع)
  • ارائه به مدیران برای تأیید بودجه
  • تشکیل تیم پروژه
  • دفتر مدیریت پروژه (PMO)
  • مدیران ارشد

OE4.6 آزمایش و استقرار راه‌حل فناوری

فرآیند مرتبط با توسعه، پیکربندی، آزمون، اجرای پایلوت و استقرار کامل فناوری‌های جدید زنجیره تأمین. فعالیت‌های فنی مرتبط با استقرار فناوری در چارچوب رویکردها و مدل‌های بهترین‌عمل در حوزه فناوری اطلاعات و پیاده‌سازی مهندسی نمایش داده می‌شوند. فعالیت‌های مرتبط با زنجیره تأمین شامل ارزیابی و کاهش ریسک‌های زنجیره تأمین ناشی از مسائل و تأخیرهای پیاده‌سازی برای تضمین تداوم کسب‌وکار است. نمونه‌هایی از این موارد عبارت‌اند از: ارسال اطلاعات نادرست به مشتریان، تأمین‌کنندگان یا شرکای زنجیره تأمین تأخیرهای زنجیره تأمین و عدم تحقق تاریخ‌های تحویل موجودی‌های نادرست برنامه‌های اشتباه مشکلات کیفیت محصول مدیریت زنجیره تأمین نقش حیاتی در درک و آمادگی برای پیاده‌سازی فناوری ایفا می‌کند. ملاحظات استقرار فناوری، مانند زمان‌های توقف و از دست رفتن ظرفیت، و اقدامات کاهش ریسک، از جمله افزایش موجودی، به ورودی‌های ضروری در برنامه‌های فناوری زنجیره تأمین تبدیل می‌شوند.
  • پیکربندی و شخصی‌سازی نرم‌افزار
  • اجرای پایلوت در یک واحد
  • استقرار کامل و راه‌اندازی
  • مدیریت ریسک‌های پیاده‌سازی (افزایش موجودی احتیاطی)
  • تیم پیاده‌سازی (فروشنده/مشاور)
  • کاربران کلیدی (Key Users)
  • واحد فناوری اطلاعات

OE4.7 نگهداری، بهبود، یا بازنشسته‌سازی فناوری(ها)

فرآیند مرتبط با بهبود مستمر عملکرد راهکارهای فناوری از طریق تحلیل مداوم عملکرد و ارتقای سخت‌افزار، مدل‌ها، الگوریتم‌ها، کیفیت داده‌های ثبت‌شده و/یا ورودی‌ها، و پیکربندی‌ها. با پیچیده‌تر شدن راهکارهای فناوری و تغییر الزامات کسب‌وکار، بعید است که مدل‌ها و پیکربندی‌های اولیه مورد استفاده در زمان استقرار، بهینه باقی بمانند. برای تسریع چرخه‌های بهبود، به‌کارگیری رویه‌های پیشرو مانند استفاده از شبیه‌سازی، دوقلوهای دیجیتال و متاورس زنجیره‌های تأمین یا بخش‌های آن توصیه می‌شود تا مدل‌ها و الگوریتم‌ها پیش از اجرای زنده در زنجیره تأمین، به‌صورت آفلاین به‌سرعت ارزیابی و بهینه‌سازی شوند.
  • پایش مستمر عملکرد سیستم
  • اعمال به‌روزرسانی‌ها و ارتقاها
  • بهینه‌سازی پیکربندی بر اساس نیازهای جدید
  • بازنشسته‌سازی سیستم
  • واحد پشتیبانی فناوری اطلاعات
  • مدیران فرآیند

OE4.8 حاکمیت یکپارچگی و پاسخگویی داده

فرآیند اطمینان از اینکه داده‌ها به‌درستی ثبت شده‌اند، اطلاعات به‌طور صحیح در سامانه مرجع ذخیره شده و به‌درستی به سامانه‌های وابسته منتقل شده‌اند. این فرآیند شامل اطمینان از در دسترس بودن اطلاعات برای کاربران و تضمین وجود یک فرآیند حاکمیتی با قوانین مشخص، دروازه‌بانان تعریف‌شده و مالکان داده می‌باشد.
  • تعیین مالکان داده (Data Owners) برای هر فرآیند
  • تدوین خط‌مشی‌های کیفیت داده
  • پایش صحت و دقت داده‌های ثبت‌شده در سیستم‌ها (ERP، CRM)
  • ایجاد فرآیندهای ممیزی داده (Data Auditing)
  • واحد فناوری اطلاعات
  • واحد حاکمیت داده (Data Governance)
  • مدیران ارشد (به عنوان مالک داده)
  • بانک‌ها و مؤسسات مالی (برای داده‌های مشتری)

مصادیق در صورت وجود