O1 Order B2C
فرآیند مرتبط با بازرگانی انجام‌شده بین کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان نهایی. B2C به‌طور سنتی به خرید از فروشگاه‌ها (مراکز خرید)، غذاخوردن در رستوران‌ها، فیلم‌های مبتنی بر پرداخت به‌ازای تماشا (pay-per-view) و تبلیغات تلویزیونی مستقیم (infomercials) اشاره داشت. بااین‌حال، ظهور اینترنت یک کانال تجاری کاملاً جدید B2C را در قالب تجارت الکترونیک یا فروش کالاها و خدمات از طریق اینترنت ایجاد کرد. B2C آنلاین به پنج دسته تقسیم می‌شود: فروشندگان مستقیم، واسطه‌های آنلاین، B2C مبتنی بر تبلیغات، مبتنی بر جامعه و مبتنی بر هزینه (حق‌اشتراک). فرآیندها شامل برنامه‌ریزی، هدایت، نظارت و کنترل سفارش‌های مشتریان است، مانند وعده تحویل سفارش (order promising)، ثبت سفارش، برداشت اقلام سفارش، بسته‌بندی و حمل، صورتحساب و تطبیق حساب مشتری.
۳ زیردامنه تخصصی
۱۲ بازیگر اصلی
۲۴ فرآیند کلیدی
flowchart TB classDef activity fill:#AFDAFD,stroke:#6c8ebf,stroke-width:2px,color:#000880 classDef doc fill:#0565b3,stroke:#6c8ebf,stroke-width:2px,color:#ffffff 78@{ label: "O1.1 دریافت اطلاعات مشتری"} class 78 activity 79@{ label: "O1.2 اعمال وضعیت وفاداری/اولویت مشتری"} class 79 activity 80@{ label: "O1.3 ایجاد سفارش"} class 80 activity 81@{ label: "O1.4 پردازش پرداخت"} class 81 activity 82@{ label: "O1.5 تولید رسید و تاریخ ارسال"} class 82 activity 83@{ label: "O1.6 دریافت و پردازش لغو"} class 83 activity 3@{ shape: doc, label: "دریافت سفارش مصرف‌کننده"} class 3 doc 28@{ shape: doc, label: "اطلاعات وارد/ذخیره‌شده مشتری"} class 28 doc 29@{ shape: doc, label: "O1.2 اعمال وضعیت وفاداری/اولویت مشتری"} class 29 doc 30@{ shape: doc, label: "لیست اقلام تکمیل‌شده/سفارش"} class 30 doc 31@{ shape: doc, label: "سفارش پرداخت‌شده"} class 31 doc 32@{ shape: doc, label: "اثبات پرداخت"} class 32 doc 33@{ shape: doc, label: "رسید"} class 33 doc 34@{ shape: doc, label: "درخواست لغو سفارش"} class 34 doc 35@{ shape: doc, label: "درخواست اعتبار"} class 35 doc 91@{ shape: doc, label: "سفارشات تأیید شده"} class 91 doc 317@{ shape: doc, label: "سفارش خدمات مشتری"} class 317 doc 27@{ shape: doc, label: "اطلاعات مشتری"} class 27 doc 82 --> 3 78 --> 28 79 --> 29 80 --> 30 81 --> 31 81 --> 32 82 --> 33 80 --> 34 83 --> 35 80 --> 91 80 --> 317 27 --> 78 28 --> 79 29 --> 80 28 --> 80 30 --> 81 30 --> 82 31 --> 80 32 --> 82 32 --> 83 34 --> 83 35 --> 81

O1.1 دریافت اطلاعات مشتری

فرآیند جمع‌آوری، سازمان‌دهی و تحلیل داده‌های مربوط به مشتریان شما؛ که با عنوان مدیریت داده‌های مشتری (CDM) نیز شناخته می‌شود.
  • جمع‌آوری اطلاعات پایه مشتری (CRM)
  • تحلیل رفتار مشتری با داده‌کاوی
  • به‌روزرسانی پروفایل مشتری
  • مدیریت سابقه خرید و ترجیحات مشتری
  • فروشگاه‌های اینترنتی (دیجی‌کالا، اسنپ)
  • بانک‌ها و مؤسسات مالی (ملت، ملی)
  • اپراتورهای تلفن همراه (همراه اول، ایرانسل)
  • شرکت‌های بیمه (بیمه ایران، آسیا)

این فرایند عمدتا توسط شرکت های مختلف اعم از خصوصی و دولتی انجام می شود.

O1.2 اعمال وضعیت وفاداری/اولویت مشتری

فرآیند تعیین وضعیت اولویت‌بندی یک مشتری. برنامه‌های وفاداری مشتریان مکانیزمی حیاتی هنگام بررسی بهبود در جذب مشتری، رضایت و نرخ‌های نگهداشت؛ افزایش دیدپذیری مشتریان و راهبردهای ارتباطی؛ و ارتقای کیفیت داده‌ها و افزایش درآمد هستند.
  • تعریف سطوح وفاداری (برنزی، نقره‌ای، طلایی)
  • اعمال تخفیف‌ها و امتیازات ویژه
  • ارائه خدمات اختصاصی به مشتریان ویژه
  • مدیریت کارت‌های عضویت و امتیاز
  • فروشگاه‌های زنجیره‌ای (رفاه، شهروند)
  • شرکت‌های هواپیمایی (هما، ماهان)
  • اپراتورهای تلفن همراه (ایرانسل، رایتل)
  • هتل‌های زنجیره‌ای (پارسیان، هما)

طرح های وفاداری عمدتا توسط شرکت های خصوصی در حال انجام می باشد. این فرایند به نوعی فرایند داخلی بنگاه های اقتصادی محسوب می شود. این فرایند می تواند به سامانه اعتبارسنجی ایرانیان نیز متصل گردد.

O1.3 ایجاد سفارش

تجمیع اقلام درخواستی مشتری در قالب یک سفارش. توجه داشته باشید که درخواست‌ها ممکن است از طریق کانال‌های مختلف دریافت شوند و تمامی کانال‌ها باید پایش شده و سفارش‌ها در بستر چندین کانال پردازش شوند.
  • ثبت سفارش در سیستم (POS، اپلیکیشن، وب‌سایت)
  • تجمیع اقلام درخواستی در یک سبد خرید
  • یکپارچه‌سازی سفارش‌ها از کانال‌های مختلف (Omni-channel)
  • ثبت توضیحات ویژه مشتری
  • تمامی کسب‌وکارهای فروش محصول/خدمت
  • پلتفرم‌های آنلاین (دیجی‌کالا، بامیلو)
  • شرکت‌های پخش (پخش البرز، پخش رضایت)
  • رستوران‌ها و فست‌فودها (ترکیب سفارش)

این فرایند عمدتا توسط شرکت های مختلف اعم از خصوصی و دولتی انجام می شود.

O1.4 پردازش پرداخت

فرآیند رسیدگی به عملیات برداشت و تأییدیه پرداخت به این معنا که مبلغ تأییدشده از حساب دارنده کارت به حساب پذیرنده منتقل می‌شود. انجام عملیات برداشت مستلزم یک تأییدیه موفق قبلی است که هنوز منقضی نشده باشد. علاوه بر این، فرآیند پرداخت شامل برداشت‌های جزئی از تأییدیه کارت، ابطال‌ها یا بازپرداخت‌ها نیز می‌شود.
  • اتصال به درگاه پرداخت اینترنتی
  • برداشت وجه از حساب مشتری
  • مدیریت تراکنش‌های ناموفق و بازگشت وجه
  • صدور رسید پرداخت الکترونیکی
  • بانک‌ها و درگاه‌های پرداخت (آسان‌پرداخت، زرین‌پال، به‌پرداخت)
  • شرکت‌های فینتک (آپ، تاپ)
  • فروشگاه‌های اینترنتی و فیزیکی
  • شرکت‌های لیزینگ و اعتباری

این فرایند با اتصال به شبکه شاپرک انجام می شود و در حال حاضر گاهی با خطاهایی مواجه است که باعث نارضایتی کاربران می شود. البته حجم مشکلات نسبت به سال های قبل کاهش داشته است.

O1.5 تولید رسید و تاریخ ارسال

فرآیند تولید اطلاعات تجمیعی و تفصیلی از اعلامیه‌ حمل(ارسال) و سفارش‌های مرتبط مشتری، شامل تاریخ‌های ارسال. این اطلاعات نشان می‌دهد که رسید کالا در پاسخ به سفارش‌های مشتری ارسال شده‌اند. اطلاعات رسید کالا برای هر ردیف قلم شامل مقادیر سفارش‌داده‌شده، ارسال‌شده و صورتحساب‌شده را نمایش می‌دهد.
  • صدور رسید سفارش (Order Confirmation)
  • تعیین تاریخ ارسال یا تحویل
  • ارسال اطلاعات رهگیری به مشتری
  • ثبت جزئیات ارسال برای هر قلم کالا
  • شرکت‌های حمل و نقل (تیپاکس، پست)
  • فروشگاه‌های اینترنتی
  • شرکت‌های تولیدی با فروش مستقیم
  • انبارهای شرکت‌های پخش

این فرایند عمدتا توسط شرکت های مختلف اعم از خصوصی و دولتی انجام می شود. صورتحساب فروش مورد نیاز زیست بوم مالیاتی می باشد.

O1.6 دریافت و پردازش لغو

فرآیند دریافت درخواست لغو سفارش و پردازش آن و متوقف‌سازی فرایند
  • دریافت درخواست لغو از مشتری
  • بررسی امکان لغو بر اساس مرحله سفارش
  • توقف فرآیند انجام سفارش
  • بازگرداندن وجه (در صورت پرداخت)
  • فروشگاه‌های اینترنتی (دیجی‌کالا)
  • شرکت‌های خدماتی (ایرانسل، همراه اول)
  • آژانس‌های مسافرتی (علی‌بابا)
  • شرکت‌های فروش بلیت

این فرایند عمدتا توسط شرکت های مختلف اعم از خصوصی و دولتی انجام می شود.

مصادیق در صورت وجود